- Ustawa 7/2022 wprowadza nowe podatki środowiskowe i reguluje zerową stawkę VAT od darowizn na rzecz organizacji non-profit.
- Różne sektory społeczne i biznesowe promują stworzenie „zielonego podatku VAT” i zwolnień podatkowych, aby zachęcić do ponownego wykorzystywania produktów.
- Unia Europejska dąży do unowocześnienia przepisów dotyczących podatku VAT, aby wyeliminować bariery utrudniające rozwój zrównoważonych modeli biznesowych.
Kiedy mówimy o dbaniu o planetę, zazwyczaj myślimy o większym recyklingu lub mniejszym zanieczyszczaniu środowiska, ale jest jeden element układanki, o którym czasami zapominamy: podatki . Podatki to nie tylko narzędzie do gromadzenia pieniędzy; mogą być siłą napędową, która napędza lub hamuje przejście na model zrównoważonego rozwoju, w którym nic się nie marnuje, a wszystko jest wykorzystywane w pełni swojego potencjału.
W Hiszpanii debata na temat podatku VAT w gospodarce o obiegu zamkniętym nabiera tempa. Nie chodzi tylko o stosowanie prawa, ale o kwestionowanie, czy obecny system jest sprawiedliwy dla tych, którzy starają się postępować właściwie. Podczas gdy niektóre firmy zlecają koszty środowiskowe na zewnątrz, inne dążą do zrównoważonego rozwoju, często napotykając na niekorzystną sytuację konkurencyjną , ponieważ przepisy podatkowe nie zawsze nadążają za aktualnymi potrzebami środowiskowymi.
Ustawa o odpadach i nowe podatki środowiskowe
Przełomowym momentem była publikacja ustawy 7/2022 z 8 kwietnia , dotyczącej odpadów i zanieczyszczonych gleb. Ustawa ta wykraczała poza same zalecenia, ustanawiając dwa konkretne podatki, które weszły w życie 1 stycznia 2023 r. Są to: podatek od jednorazowych opakowań plastikowych oraz podatek od składowania odpadów na wysypiskach, a także od spalania lub współspalania odpadów.
Oprócz tych nowych podatków, ustawa porusza kluczową kwestię dotyczącą podatku VAT. Ustanowiono specjalny system dla darowizn produktów przeznaczonych dla organizacji non-profit. Aby zapobiec opodatkowaniu konsumpcji własnej, przyjmuje się, że przekazane towary uległy całkowitemu pogorszeniu , co pozwala na zastosowanie stawki zerowej , pod warunkiem że organizacje otrzymujące wykorzystują te towary w celach użyteczności publicznej.
Debata na temat zielonego VAT-u i uczciwej konkurencji
Pomimo postępów, niektórzy twierdzą, że jest on niewystarczający. Sektory takie jak tekstylia i gospodarka społeczna proponują wprowadzenie Zielonego VAT-u . Pomysł jest prosty, ale skuteczny: obniżyć VAT do 10% dla produktów i usług, które wykazują rzeczywistą zrównoważoność, w oparciu o strategiczne czynniki zrównoważonego rozwoju firmy . Zapobiegłoby to nieuczciwej konkurencji firm o ekologicznym DNA z modelami, które nie inwestują w rewitalizację środowiska.
Aby zapobiec temu, by pozostało to jedynie retoryką lub zwykłym greenwashingiem , sugeruje się utworzenie niezależnego organu i wdrożenie certyfikatów, podobnych do certyfikatów ENISA, ale skoncentrowanych na gospodarce o obiegu zamkniętym i zatwierdzonych przez komitety naukowe i eksperckie. Celem jest umożliwienie konsumentom końcowym dostępu do bardziej przystępnych cenowo produktów wytwarzanych w sposób odpowiedzialny, a tym samym zachęcenie do bardziej świadomej i odpowiedzialnej konsumpcji.
Walka z odpadami i ponowne wykorzystanie
Kolejnym otwartym frontem jest sprzedaż towarów używanych. Inicjatywy takie jak #UnImpulsoRedondo argumentują, że zerowy podatek VAT powinien być stosowany do towarów pochodzących z procesów przygotowywanych do ponownego użycia i zarządzanych przez gospodarkę społeczną. Zaskakujący jest fakt, że przychody z tej sprzedaży są znikome, stanowią zaledwie 0,02% całości , podczas gdy korzyści w postaci redukcji emisji CO2 i tworzenia zielonych miejsc pracy dla grup wykluczonych są ogromne.
W tym samym duchu stowarzyszenia takie jak AECOC i inne organizacje przedstawiły dokument „Darowizny na rzecz troski o planetę”. W dokumencie tym potępiają obecny system VAT jako barierę dla darowizn na dużą skalę . Argumentują, że opodatkowanie darowizn żywności lub produktów spoza obiegu komercyjnego jest absurdalne, podczas gdy celem powinno być zapobieganie ich wyrzucaniu do śmieci. Kraje takie jak Francja i Belgia już wyeliminowały tę przeszkodę, pokazując, że spójny system podatkowy znacznie zwiększa liczbę darowizn i drastycznie zmniejsza ilość wytwarzanych odpadów.
Perspektywa europejska i modernizacja regulacji
Ten ruch nie dotyczy tylko Hiszpanii. Komisja Europejska zdaje sobie sprawę, że niektóre przepisy dotyczące podatku VAT są przestarzałe i utrudniają rozwój modeli biznesowych o obiegu zamkniętym. Dlatego też ogłosiła nabór wniosków w celu zebrania danych i modernizacji dyrektywy VAT , mając na celu zapewnienie, że zrównoważone opcje nie będą karane podatkowo. Celem jest ujednolicenie kryteriów, tak aby wartość produktów zbliżających się do terminu ważności była uznawana za minimalną lub zerową, co ułatwi ich redystrybucję.
Integracja tych środków pozwoliłaby firmom postrzegać zrównoważony rozwój nie jako dodatkowy koszt, lecz jako szansę. Dostosowując przepisy dotyczące ochrony środowiska do polityki fiskalnej , można zachęcić sektor przedsiębiorstw do przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym nie tylko ze względów etycznych, ale także ze względu na opłacalność ekonomiczną, zapewniając, że zanieczyszczający płacą, a ci, którzy chronią środowisko, są nagradzani.
Przejście na bardziej ekologiczny system podatkowy wymaga uzupełnienia Ustawy o odpadach o zwolnienia z VAT od darowizn oraz rzeczywiste wsparcie dla ponownego użycia. Zmniejszając bariery podatkowe dla dóbr zrównoważonych i używanych, wspiera się tworzenie miejsc pracy sprzyjających włączeniu społecznemu oraz zmniejsza ślad węglowy, przekształcając system podatkowy w aktywne narzędzie realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju.
